అస్పృశ్యత పవిత్రత భావనలపై భారత న్యాయస్థానాల కీలక వ్యాఖ్యలు

భారత చట్టాల్లో అస్పృశ్యత నిర్వచనం మరియు పవిత్రత అంశాలపై దేశ అత్యున్నత న్యాయ­స్థా­నాలు పలు కీలక పరి­శీ­ల­నలు చేశాయి. ఉత్త­రా­ఖం­డ్‌­లోని హల్ద్వానీలో జరిగిన ఒక క్రతువు దేశ­వ్యా­ప్తంగా చర్చకు దారి­తీ­సిం­ది. కాంగ్రెస్ జాతీయ అధ్యక్షుడు మల్లి­కా­ర్జున ఖర్గే ప్రసం­గిం­చిన సభా­స్థ­లిలో ఒక సంస్థ శుద్ధీ­క­రణ యజ్ఞం నిర్వ­హిం­చిం­ది. దళిత నేత అయిన ఖర్గే సభ ముగిసిన తర్వాత స్థలాన్ని పవిత్రం చేయడంపై విమర్శలు వ్యక్త­మ­య్యా­యి.

ఈ హల్ద్వానీ ఘటనలో జరిగిన క్రతువు అస్పృశ్యత కిందకు వస్తుందో లేదో కేవలం వాస్తవాల ఆధా­రం­గానే నిర్ణ­యి­స్తా­రని తెలు­స్తోం­ది. రాజస్థాన్ హైకోర్టు శోధన మరియు శుద్ధి కార్య­క్ర­మా­లపై గతంలో ఒక స్పష్టమైన తీర్పును వెలు­వ­రిం­చిం­ది. సుప్రీంకోర్టు కూడా పవిత్రత మరియు కాలుష్యం అనే భావ­న­లను వివిధ సందర్భాల్లో విస్తృతంగా విశ్లే­షిం­చిం­ది.

భారత రాజ్యాం­గం­లోని ఆర్టికల్ 17 అస్పృ­శ్య­తను ఏ రూపం­లో­నైనా పాటిం­చ­డాన్ని నిషే­ధి­స్తోం­ది. దీని ఆధారంగా రూపొం­దిం­చిన 1955 పౌర హక్కుల పరి­ర­క్షణ చట్టం ప్రకారం అస్పృశ్యత నెపంతో ఎవ­రి­నైనా అవ­మా­నిం­చడం లేదా వివక్ష చూపడం తీవ్రమైన నేరం. కుల వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు పవిత్రత మరియు అప­వి­త్రత అనే భావ­న­లను వాడు­తు­న్నా­రని సుప్రీంకోర్టు గతంలో అభి­ప్రా­య­ప­డిం­ది.

ఒక వ్యక్తి రాక లేదా స్పర్శ వల్ల ప్రదేశం అప­వి­త్ర­మ­వు­తుం­దనే నమ్మకాన్ని ప్రచారం చేయడం కూడా రాజ్యాంగం ప్రకారం నిషేధిత అస్పృశ్యత పరి­ధి­లోకి వస్తుందని న్యాయ­స్థా­నాలు స్పష్టం చేశాయి. ఈ రాజ్యాం­గ­ప­ర­మైన అంశంపై చట్ట­ప­ర­మైన స్పష్టత కోసం ప్రస్తుతం దేశ­వ్యా­ప్తంగా చర్చలు సాగు­తు­న్నా­యి.