శివకేశవులకు అత్యంత ప్రీతికరమైన కార్తీక మాసం ప్రారంభం.. నెల రోజుల పాటు ఆధ్యాత్మిక శోభ!
నాగుల చవితి నుంచి కార్తీక పౌర్ణమి వరకు ప్రత్యేక పర్వదినాలు.. నాలుగు సోమవారాల విశిష్టత.. దీపారాధన, పవిత్ర స్నానాలు, వనభోజనాలతో భక్తుల సందడి
నిపుణ్ న్యూస్ | ఆధ్యాత్మిక ప్రత్యేక కథనం:
హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన మాసాల్లో ఒకటిగా భావించే కార్తీక మాసం నవంబర్ 10, మంగళవారం నుంచి ప్రారంభం కానుంది, డిసెంబర్ 8న కార్తీక అమావాస్యతో ముగియనుంది. ఈ మాసం శివకేశవులకు అత్యంత ప్రీతికరమైనదిగా భక్తులు విశ్వసిస్తారు. నెల రోజుల పాటు ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు, దీపారాధనలు, నదీస్నానాలు, వ్రతాలు, దానధర్మాలతో ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం నెలకొంటుంది. ముఖ్యంగా కార్తీక సోమవారాలు, నాగుల చవితి, క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి, కార్తీక పౌర్ణమి పర్వదినాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది.
కార్తీక మాసం విశిష్టత ఏమిటి?
కార్తీక మాసాన్ని శివకేశవుల ఆరాధనకు విశేషమైన మాసంగా భావిస్తారు. శివుడికి సోమవారం ప్రీతికరమైన రోజు కాగా, విష్ణుమూర్తికి ఏకాదశి, ద్వాదశి తిథులు విశిష్టమైనవిగా భక్తులు భావిస్తారు. ఈ మాసంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి పవిత్ర స్నానం ఆచరించడం, ఆలయాలను దర్శించడం, సాయంత్రం వేళ ఇంటి గడప వద్ద, తులసి కోట దగ్గర, దేవాలయాల్లో దీపాలు వెలిగించడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది.
కార్తీక మాసంలో దీపారాధనకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. దీపం జ్ఞానానికి, వెలుగు అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించడానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. భక్తితో ఒక దీపం వెలిగించినా పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పురాణ విశ్వాసం. ఈ మాసంలో కార్తీక పురాణ పఠనం, శివనామస్మరణ, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, రుద్రాభిషేకాలు, అన్నదానం, వస్త్రదానం వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
నవంబర్ 13 – నాగుల చవితి:
కార్తీక శుద్ధ చవితి రోజున నాగుల చవితి పండుగను జరుపుకుంటారు. నాగదేవతలను పూజించడం ఈ పర్వదినం ప్రత్యేకత. కుటుంబ సభ్యుల క్షేమం, సంతాన సౌభాగ్యం, ఆయురారోగ్యాలు కలగాలని మహిళలు భక్తిశ్రద్ధలతో నాగపూజలు నిర్వహిస్తారు. నాగేంద్ర స్వామి విగ్రహాలకు పూజలు, పాలు, పండ్లు, నైవేద్యాలు సమర్పించడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. పుట్టల వద్ద దీపాలు వెలిగించి నాగదేవతలను ప్రార్థిస్తారు. ప్రకృతిలో పాముల పాత్ర, పర్యావరణ సమతుల్యతను గుర్తుచేసే పండుగగానూ నాగుల చవితికి ప్రాధాన్యత ఉంది. అయితే పాములకు పాలు తాగించడం వాటి ఆరోగ్యానికి హానికరం కావచ్చు, కాబట్టి పుట్టల వద్ద పాములను పట్టుకోవడం, ఇబ్బంది పెట్టడం లేదా పాలు పోయడం కాకుండా విగ్రహాలకు పూజలు చేయడం, వన్యప్రాణులను రక్షించడం మంచిది.
నవంబర్ 16 – తొలి కార్తీక సోమవారం:
కార్తీక మాసంలోని సోమవారాలు పరమశివుడి ఆరాధనకు అత్యంత విశిష్టమైనవిగా భావిస్తారు. తొలి కార్తీక సోమవారం సందర్భంగా శివాలయాల్లో భక్తుల రద్దీ పెరుగుతుంది. భక్తులు ఉపవాసం, అభిషేకాలు, బిల్వదళాల సమర్పణ, రుద్రపారాయణం, దీపారాధన వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. కొందరు రోజంతా ఉపవాసం ఉండి సాయంత్రం శివదర్శనం అనంతరం భోజనం చేస్తారు. కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం, సుఖసంతోషాల కోసం పరమేశ్వరుడిని ప్రార్థిస్తారు.
నవంబర్ 21 – క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి:
కార్తీక శుద్ధ ద్వాదశిని క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి లేదా చిలుక ద్వాదశిగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున తులసి మొక్కను మహాలక్ష్మి స్వరూపంగా, ఉసిరి కొమ్మను విష్ణుమూర్తి స్వరూపంగా భావించి పూజించే సంప్రదాయం ఉంది. తులసి దామోదరుల కల్యాణాన్ని నిర్వహించడం ఈ పర్వదినంలోని ప్రధాన విశేషం. సాయంత్రం తులసి కోట వద్ద దీపాలు వెలిగించి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు. ప్రకృతి, పర్యావరణం, మొక్కల పట్ల గౌరవాన్ని తెలియజేసే సంప్రదాయంగా కూడా ఈ వేడుకకు ప్రాధాన్యత ఉంది.
నవంబర్ 23 – రెండో కార్తీక సోమవారం:
రెండో కార్తీక సోమవారం సందర్భంగా శివాలయాల్లో ప్రత్యేక అభిషేకాలు, అర్చనలు, దీపారాధనలు నిర్వహిస్తారు. భక్తులు ఉపవాస దీక్షలు చేపట్టి పరమశివుడిని దర్శించుకుంటారు. శివాలయాల్లో భక్తుల రద్దీ నెలకొంటుంది. ఈ రోజున శివనామస్మరణ, కార్తీక పురాణ పఠనం, దీపదానం చేయడం శుభప్రదమని భక్తుల విశ్వాసం.
నవంబర్ 24 – కార్తీక పౌర్ణమి:
కార్తీక మాసంలో అత్యంత విశిష్టమైన పర్వదినాల్లో కార్తీక పౌర్ణమి ఒకటి. దీనిని త్రిపురారి పౌర్ణమి అని కూడా పిలుస్తారు. పురాణాల ప్రకారం త్రిపురాసురులను సంహరించిన పరమశివుడిని ఈ రోజున ప్రత్యేకంగా ఆరాధిస్తారు. దేశవ్యాప్తంగా శివాలయాల్లో కార్తీక దీపోత్సవాలు, జ్వాలాతోరణాలు, ప్రత్యేక అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు.
కార్తీక పౌర్ణమి రోజున నదులు, చెరువులు, పుష్కరిణుల్లో పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించి దీపాలు వెలిగించడం సంప్రదాయం. కొన్ని ప్రాంతాల్లో 365 వత్తులతో దీపం వెలిగిస్తారు. ఏడాది పొడవునా ప్రతిరోజూ దీపారాధన చేసిన ఫలితం లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం. సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతాలు, కేదారేశ్వర వ్రతాలు, అన్నదాన కార్యక్రమాలు కూడా నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజున దీపదానం, దానధర్మాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది.
నవంబర్ 30 – మూడో కార్తీక సోమవారం: మూడో కార్తీక సోమవారం సందర్భంగా శివాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. భక్తులు ఉపవాసాలు, దీపారాధనలు, శివనామస్మరణతో స్వామివారిని ఆరాధిస్తారు. కార్తీక మాస వ్రతాలను కొనసాగిస్తూ కుటుంబ శాంతి, ఆరోగ్యం, శ్రేయస్సు కోసం ప్రార్థిస్తారు.
డిసెంబర్ 7 – నాలుగో కార్తీక సోమవారం:
కార్తీక మాసంలోని చివరి సోమవారం కావడంతో ఈ రోజుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. శివాలయాల్లో రుద్రాభిషేకాలు, ప్రత్యేక అర్చనలు, దీపోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఇదే రోజు కార్తీక మాస శివరాత్రి కూడా వస్తుండటంతో భక్తులు శివారాధనలో పాల్గొంటారు.
డిసెంబర్ 8 – కార్తీక అమావాస్య: కార్తీక మాసం చివరి రోజైన అమావాస్యతో నెల రోజుల ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు ముగుస్తాయి. ఈ రోజున పితృదేవతలకు తర్పణాలు, దానధర్మాలు, దీపారాధనలు నిర్వహించే సంప్రదాయం ఉంది. అనంతరం మార్గశిర మాసం ప్రారంభమవుతుంది.
కార్తీక మాసంలో వనభోజనాలకు ప్రత్యేక స్థానం
కార్తీక మాసంలో నిర్వహించే మరో ముఖ్యమైన సంప్రదాయం వనభోజనాలు. . కుటుంబ సభ్యుల మధ్య అనుబంధాలు పెంపొందించడంతో పాటు సామూహికంగా పండుగను జరుపుకునే అవకాశం వనభోజనాల ద్వారా కలుగుతుంది.ముఖ్యంగా ఉసిరి చెట్టు కింద కుటుంబ సభ్యులు, బంధుమిత్రులు కలిసి పూజలు నిర్వహించి భోజనాలు చేయడం ఆనవాయితీ. ఉసిరి చెట్టును పవిత్రమైనదిగా భావించి పూజించడం, ప్రకృతితో మమేకమవడం ఈ సంప్రదాయంలోని ప్రధాన ఉద్దేశం
అయితే వృద్ధులు, గర్భిణులు, చిన్నారులు, అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మాత్రమే ఉపవాసాలు, స్నానాలు చేయాలని, ఆరోగ్యానికి ఇబ్బంది కలగకుండా భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు, దీపారాధనలు చేసుకోవాలని పండితులు సూచిస్తున్నారు.
నాలుగు సోమవారాలు.. శివనామస్మరణతో ఆలయాల్లో ఆధ్యాత్మిక సందడి
ఈ ఏడాది కార్తీక మాసంలో నాలుగు సోమవారాలు రావడంతో శివాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలకు ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. రాష్ట్రంలోని ప్రసిద్ధ శైవక్షేత్రాలైన శ్రీశైలం, వేములవాడ, కాళేశ్వరం, ద్రాక్షారామం, సామర్లకోట తదితర ఆలయాలకు భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివెళ్లే అవకాశం ఉంది. కార్తీక మాసం మొత్తం భక్తి, ఆధ్యాత్మికత, దానధర్మాలు, ప్రకృతి ఆరాధనతో కొనసాగనుంది.
*
ఆధారం: Savara naveen kumar
ఈ వార్తను మా రిపోర్టర్ అందించిన సమాచారం ఆధారంగా AI సహాయంతో రాసి, ఎడిటర్ పరిశీలించి ప్రచురించారు.