ప్రధాన కంటెంట్‌కు వెళ్లండి
నిపుణ్ న్యూస్

జర్నలిస్టుల ఇళ్ల స్థలాలు.. మళ్లీ కోర్టు మెట్లు ఎక్కాల్సిందేనా?

Nittala venkata Veerabhadra subrahmanyam

నగర / పట్టణ రిపోర్టర్ · హైదరాబాద్

· 7 నిమిషాల చదువు

షేర్
NIPUN NEWS
  • జర్నలిస్టుల ఇళ్ల స్థలాలు.. మళ్లీ కోర్టు మెట్లు ఎక్కాల్సిందేనా?
  • సుప్రీంకోర్టు తీర్పుతో రద్దయిన భూ కేటాయింపులు.. ఈసారి ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?
  • జర్నలిస్టుల సొంతింటి కల నెరవేరేనా? చట్టపరమైన చిక్కులపై ప్రత్యేక కథనం

హైదరాబాద్, నిపుణ్ న్యూస్ ప్రత్యేక కథనం:

ప్రజాస్వామ్యంలో నాలుగో స్తంభంగా పిలవబడే జర్నలిస్టులకు సొంత ఇల్లు అనేది విలాసం కాదు.. జీవితకాల స్వప్నం. నిత్యం ప్రజా సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకొస్తూ, ప్రభుత్వాల విధానాలను ప్రశ్నిస్తూ, సమాజానికి సమాచారాన్ని అందించే పాత్రికేయులు తమ కుటుంబాల కోసం ఒక చిన్న ఇంటిని నిర్మించుకోవాలనే ఆశతో దశాబ్దాలుగా ఎదురుచూస్తున్నారు. అయితే తెలంగాణలో జర్నలిస్టుల ఇళ్ల స్థలాల సమస్య సాధారణ సంక్షేమ అంశాన్ని దాటి హైకోర్టు నుంచి సుప్రీంకోర్టు వరకు సాగిన సుదీర్ఘ న్యాయపోరాటంగా మారింది.

2024 నవంబర్ 25న సుప్రీంకోర్టు వెలువరించిన తుది తీర్పు ఈ వ్యవహారంలో కీలక మలుపుగా నిలిచింది. గతంలో జర్నలిస్టులకు భూములు కేటాయించేందుకు జారీ చేసిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులను రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14కు విరుద్ధంగా ప్రకటిస్తూ రద్దు చేసింది. దీంతో వేలాది మంది జర్నలిస్టుల ఇళ్ల స్థలాల ఆశలు మరోసారి ప్రశ్నార్థకంగా మారాయి.

ఇప్పుడు తెలంగాణ ప్రభుత్వం మళ్లీ జర్నలిస్టులకు ఇళ్ల స్థలాలు కల్పిస్తామని ప్రకటిస్తున్న నేపథ్యంలో అనేక ప్రశ్నలు తెరపైకి వస్తున్నాయి. గతంలో జరిగిన తప్పులు మళ్లీ పునరావృతం కాకుండా ప్రభుత్వం ఎలాంటి విధానాన్ని రూపొందించాలి? ఈసారి భూ కేటాయింపులు న్యాయస్థానాల్లో నిలబడతాయా? జర్నలిస్టులకు న్యాయపరమైన రక్షణతో ఇళ్ల స్థలాలు కల్పించే మార్గం ఏమిటి?

2005లో మొదలైన భూ కేటాయింపుల వివాదం

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ హయాంలో 2005 ఫిబ్రవరి 28న జీవోఎంఎస్ నంబర్లు 242, 243, 244 జారీ అయ్యాయి. పట్టణ, సెమీ అర్బన్ ప్రాంతాల్లో గృహ అవసరాల కోసం భూముల కేటాయింపునకు సమగ్ర విధానాన్ని రూపొందించడం వీటి ప్రధాన ఉద్దేశం.

ఈ విధానంలో ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, అఖిల భారత సర్వీసుల అధికారులు, న్యాయమూర్తులు, జర్నలిస్టులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు తదితర వర్గాలను ప్రత్యేక కేటగిరీలుగా గుర్తించారు. ముఖ్యంగా జర్నలిస్టులకు ప్రాథమిక భూమి విలువకే స్థలాలు కేటాయించే విధానం రూపొందించారు.

2008 మార్చి 25న జీవోఎంఎస్ నంబర్లు 419, 420, 422, 423, 424, 425తో పాటు మార్చి 27న జీవోఎంఎస్ 551 ద్వారా వివిధ సహకార గృహ నిర్మాణ సంఘాలకు భూముల కేటాయింపులు చేపట్టారు. ఇందులో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జర్నలిస్ట్స్ మ్యూచువల్లీ ఎయిడెడ్ కోఆపరేటివ్ హౌసింగ్ సొసైటీకి కూడా భూములు కేటాయించారు.

అయితే ప్రభుత్వ భూములను కొన్ని ప్రత్యేక వర్గాలకు రాయితీ ధరలకు కేటాయించడం రాజ్యాంగంలోని సమానత్వ సూత్రాలకు విరుద్ధమని పేర్కొంటూ న్యాయస్థానాల్లో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యాలు దాఖలయ్యాయి.

2010లో హైకోర్టు కీలక తీర్పు

ఈ వ్యవహారంపై 2010 జనవరి 5న ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ తీర్పు వెలువరించింది.

ప్రభుత్వ భూముల కేటాయింపులకు సంబంధించిన కొన్ని ఉత్తర్వులను రద్దు చేస్తూ, అప్పటికే జరిగిన కేటాయింపులను ప్రభుత్వానికి తిరిగి అప్పగించాలని ఆదేశించింది. కొత్తగా భూములు కేటాయించాలంటే తగిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు, అర్హతల నిర్ధారణ, పారదర్శకత తప్పనిసరి అని పేర్కొంది.

ఈ తీర్పును సవాలు చేస్తూ ప్రభుత్వం, సహకార సంఘాలు, వాటి సభ్యులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. దీంతో ఈ వ్యవహారం సుదీర్ఘ న్యాయపోరాటంగా మారింది.

2022 ఆగస్టు 25.. జర్నలిస్టులకు ఊరటనిచ్చిన సుప్రీంకోర్టు మధ్యంతర ఉత్తర్వులు

జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జర్నలిస్ట్స్ హౌసింగ్ సొసైటీలోని సుమారు 1,100 మంది సభ్యులకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు 2022 ఆగస్టు 25న కీలక మధ్యంతర ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

పెట్ బషీరాబాద్‌లోని సర్వే నంబర్ 25/2లో కేటాయించిన 38 ఎకరాల భూమిని సొసైటీకి అప్పగించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. జర్నలిస్టులు ఆ భూమిని స్వాధీనం చేసుకుని ఇళ్ల నిర్మాణాలు చేపట్టవచ్చని అనుమతించింది.

ఈ ఉత్తర్వులతో జర్నలిస్టుల్లో ఆశలు చిగురించాయి. అయితే అవి కేసులో మధ్యంతర ఉత్తర్వులు మాత్రమే. తుది తీర్పు వెలువడే వరకు వాటిని అంతిమ న్యాయ నిర్ణయంగా భావించలేం.

2024 నవంబర్ 25.. సుప్రీంకోర్టు తుది తీర్పు

ఈ వివాదంలో అత్యంత కీలకమైన పరిణామం 2024 నవంబర్ 25న చోటుచేసుకుంది.

State of Andhra Pradesh and Others vs Dr. Rao V.B.J. Chelikani and Others కేసులో సుప్రీంకోర్టు తుది తీర్పు వెలువరించింది. అప్పటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సంజీవ్ ఖన్నా, జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తాలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ తీర్పును ఇచ్చింది. ఈ కేసు న్యాయపరమైన గుర్తింపు 2024 INSC 894.

ప్రభుత్వం ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు, ఉన్నతాధికారులు, న్యాయమూర్తులు, జర్నలిస్టులను ప్రత్యేక వర్గంగా గుర్తించి ప్రాథమిక ధరలకు ప్రభుత్వ భూములు కేటాయించే విధానం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14లోని సమానత్వ సూత్రాలకు విరుద్ధమని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.

ఈ మేరకు 2005 ఫిబ్రవరి 28న జారీ చేసిన జీవోఎంఎస్ 243, 244లోని సంబంధిత నిబంధనలను రద్దు చేసింది. అలాగే 2008 మార్చి 25న జారీ చేసిన జీవోఎంఎస్ 419, 420, 422 నుంచి 425 వరకు, మార్చి 27న జారీ చేసిన జీవోఎంఎస్ 551లను కూడా చట్టవిరుద్ధమైనవిగా ప్రకటించింది.

ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. 2022లో జర్నలిస్టులకు అనుకూలంగా ఇచ్చిన మధ్యంతర ఉత్తర్వులు కూడా తుది తీర్పులో విలీనమవుతాయని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

మళ్లీ జర్నలిస్టులకు స్థలాలు ఇస్తే కోర్టుకు వెళ్లవచ్చా?

ఇదే ఇప్పుడు అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్న.

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో జర్నలిస్టులనే ప్రత్యేక వర్గంగా గుర్తించి, ఇతర పౌరులతో పోలిస్తే ప్రాధాన్యత కల్పిస్తూ ప్రాథమిక ధరలకు ప్రభుత్వ భూములు కేటాయిస్తే మరోసారి న్యాయపరమైన సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం హైకోర్టును ఆశ్రయించి ప్రభుత్వ విధానాన్ని సవాలు చేయవచ్చు. అయితే ఎవరైనా పిటిషన్ దాఖలు చేసినంత మాత్రాన భూ కేటాయింపుల ప్రక్రియ ఆటోమేటిక్‌గా నిలిచిపోదు. న్యాయస్థానం మధ్యంతర స్టే లేదా ఇతర ఆదేశాలు జారీ చేస్తేనే వాటి ప్రభావం ఉంటుంది.

అంటే జర్నలిస్టులకు ఇళ్ల స్థలాలు ఇవ్వకూడదని సుప్రీంకోర్టు చెప్పలేదు. కానీ జర్నలిస్టులనే ఒక ప్రత్యేక వర్గంగా గుర్తించి రాయితీ ధరలకు ప్రభుత్వ భూములు కేటాయించే పాత విధానాన్ని మాత్రం రాజ్యాంగ విరుద్ధంగా ప్రకటించింది.

కొత్త విధానానికి న్యాయపరమైన మార్గం ఉందా?

సుప్రీంకోర్టు తీర్పులోని 88వ పేరా ఈ అంశంలో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.

సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు రాజ్యాంగబద్ధమైన లక్ష్యాలతో ప్రభుత్వ వనరులను కేటాయించే అధికారం రాష్ట్రానికి ఉందని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. అయితే అలాంటి కేటాయింపులు ఆర్టికల్ 14 పరిధిలోని సమానత్వం, న్యాయబద్ధత, పారదర్శకత ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండాలని పేర్కొంది.

దీని ప్రకారం ప్రభుత్వం జర్నలిస్టుల గృహ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు కొత్త విధానాన్ని రూపొందించేటప్పుడు కేవలం వృత్తిని మాత్రమే అర్హతగా తీసుకోకుండా, ఆర్థిక పరిస్థితి, సొంత ఇల్లు లేదా స్థలం లేకపోవడం, కుటుంబ గృహ అవసరాలు వంటి న్యాయబద్ధమైన ప్రమాణాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

అయితే ఇలాంటి కొత్త విధానం కూడా తప్పనిసరిగా న్యాయపరమైన పరిశీలనను తట్టుకునేలా ఉండాలి. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఆధారంగా ఏ విధానం ఆటోమేటిక్‌గా చట్టబద్ధమవుతుందని చెప్పలేం.

చిన్న పత్రికలు, గ్రామీణ విలేకరులకు న్యాయం జరిగేనా?

ఈ వ్యవహారంలో మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్న చిన్న పత్రికలు, డిజిటల్ మీడియా సంస్థలు, గ్రామీణ విలేకరుల అర్హత.

హైదరాబాద్‌లో పెద్ద మీడియా సంస్థల్లో పనిచేసే జర్నలిస్టులకే కాకుండా జిల్లా కేంద్రాలు, మండలాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రజా సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకొస్తున్న జర్నలిస్టుల గృహ అవసరాలను కూడా ప్రభుత్వం పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

పత్రిక సర్క్యులేషన్ లేదా మీడియా సంస్థ పరిమాణం ఆధారంగా మాత్రమే కాకుండా, వాస్తవిక పాత్రికేయ కార్యకలాపాలు, వృత్తి అనుభవం, ఆర్థిక పరిస్థితి, గృహ అవసరాలను పరిగణనలోకి తీసుకునే న్యాయబద్ధమైన విధానం అవసరం.

మంత్రి పొంగులేటి ప్రకటనలు.. కార్యాచరణ ఎప్పుడు?

జర్నలిస్టుల ఇళ్ల స్థలాల అంశంపై రాష్ట్ర రెవెన్యూ, గృహ నిర్మాణం, సమాచార మరియు పౌర సంబంధాల శాఖ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాసరెడ్డి పలు సందర్భాల్లో స్పందించారు.

2026 జనవరి 10న జర్నలిస్టు సంఘాల ప్రతినిధులతో నిర్వహించిన సమావేశంలో అర్హులైన జర్నలిస్టులకు ఇళ్ల స్థలాలు అందించేందుకు కోర్టు అడ్డంకులు లేని విధానాన్ని రూపొందిస్తామని వెల్లడించారు. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి సూచనల మేరకు ఈ అంశాన్ని పరిష్కరించేందుకు ప్రభుత్వం సానుకూలంగా ఉందని తెలిపారు.

అలాగే 2026 అక్టోబర్ 24న హైదరాబాద్‌లోని జర్నలిస్టులకు అనువైన నివాస ప్రాంతాల్లో స్థలాలు కల్పించేందుకు కార్యాచరణ రూపొందిస్తున్నట్లు మంత్రి ప్రకటించారు. గతంలో ఎదురైన న్యాయపరమైన సమస్యలు మళ్లీ తలెత్తకుండా చర్యలు తీసుకుంటామని భరోసా ఇచ్చారు.

అయితే ఈ ప్రకటనలతో పాటు కొత్త విధానానికి సంబంధించిన పూర్తి ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు, అర్హతల మార్గదర్శకాలు, అమలు గడువు వంటి వివరాలు కూడా వెలువడాల్సి ఉంది.

జర్నలిస్టులకు కావాల్సింది మరో హామీ కాదు.. శాశ్వత గృహ భద్రత!

జర్నలిస్టులు సమాజంలోని ప్రతి వర్గం సమస్యలను వెలుగులోకి తీసుకొస్తారు. కానీ వారి సొంత జీవితాల్లోని సమస్యలు మాత్రం సంవత్సరాలుగా పరిష్కారం కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఒకవైపు ప్రభుత్వ హామీలు, మరోవైపు న్యాయపరమైన చిక్కులు.. ఇలా ఇళ్ల స్థలాల అంశం నిరంతరం చర్చనీయాంశంగా మారుతోంది.

ఈసారి అలాంటి పరిస్థితి పునరావృతం కాకూడదు. సుప్రీంకోర్టు తీర్పును గౌరవిస్తూ, రాజ్యాంగబద్ధమైన విధానంతో జర్నలిస్టుల గృహ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది.

హైదరాబాద్ నుంచి మారుమూల గ్రామాల వరకు పనిచేస్తున్న అర్హులైన జర్నలిస్టులకు సమాన అవకాశాలు కల్పించే విధానం రూపొందించాలి. ప్రకటనలకే పరిమితం కాకుండా స్పష్టమైన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు, అర్హతల జాబితా, భూముల వివరాలు, అమలు కాలపట్టికను ప్రకటించాలి.

జర్నలిస్టులకు కావాల్సింది కేవలం ఇంటి స్థలం మాత్రమే కాదు.. చట్టపరమైన వివాదాలు లేని, కుటుంబంతో ప్రశాంతంగా జీవించగలిగే శాశ్వత గృహ భద్రత.

ఈసారి అయినా వారి దశాబ్దాల కల నెరవేరుతుందా? లేక మరోసారి న్యాయపోరాటమే మిగులుతుందా? అన్నది ప్రభుత్వం రూపొందించే కొత్త విధానంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఆధారం: Nittala venkata Veerabhadra subrahmanyam

ఈ వార్తను మా రిపోర్టర్ అందించిన సమాచారం ఆధారంగా AI సహాయంతో రాసి, ఎడిటర్ పరిశీలించి ప్రచురించారు.

📲 మరిన్ని వార్తల కోసం నిపుణ్ న్యూస్ యాప్ డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి

సంబంధిత వార్తలు