బందరు నోబుల్ కళాశాల వ్యవస్థాపక దినోత్సవం నేడు.. 1843లో మొదలైన చరిత్రాత్మక పాఠశాల గాథ
ముఖ్యాంశాలు
1843 నవంబరు 21న ప్రారంభం – స్థాపకులు రాబర్ట్ టర్లింగ్టన్ నోబుల్
కృష్ణా జిల్లా కలెక్టర్ గోల్డింగ్ హమ్ ఆహ్వానంపై బందరుకు రాక
నాటి పేరు 'ది నేటివ్ ఇంగ్లీష్ స్కూల్'
1864లో ఇంటర్మీడియట్ కళాశాలగా, 1893లో డిగ్రీ కళాశాలగా మార్పు
కోపల్లె హనుమంతరావు, పట్టాభి సీతారామయ్య, కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి వంటి ప్రముఖుల విద్యాభ్యాసం
మచిలీపట్నం: తెలుగు నేలపై విద్యావ్యాప్తికి పునాది వేసిన నోబుల్ విద్యా సంస్థ ఈనాటికి 183 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది. ఇంగ్లాండ్ నుంచి వచ్చిన రాబర్ట్ టర్లింగ్టన్ నోబుల్ కృష్ణా జిల్లా కలెక్టర్గా ఉన్న గోల్డింగ్ హమ్ ఆహ్వానంపై బందరులో ఈ పాఠశాలను స్థాపించారు. 1843 నవంబరు 21న ఆదివారం ఉదయం 7 గంటలకు రెవరెండ్ జె.ఇ. షార్కీ, మంచాల రత్నం, అయినాల నాగభూషణం అనే ఇద్దరు విద్యార్థులతో ఈ బడి మొదలైంది. తొలుత దీన్ని 'ది నేటివ్ ఇంగ్లీష్ స్కూల్' అని పిలిచేవారు.
స్థాపన వెనుక కథ..
1836లో కలెక్టర్ గోల్డింగ్ హమ్, తమ ప్రాంతంలో నిరక్షరాస్యత, మూఢనమ్మకాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని గుర్తించారు. విద్యావ్యాప్తికి విద్యాధికుడిని పంపాల్సిందిగా ఇంగ్లాండ్కు కోరారు. ఈ విజ్ఞప్తిని స్వీకరించిన నోబుల్, క్రైస్తవ మిషనరీ గురుపెట్టా పొంది, మిత్రుడు బి.డబ్ల్యూ ఫాక్స్తో కలిసి మార్చి 3, 1841న ఓడలో బయలుదేరి జులై 4న మద్రాసు చేరుకున్నారు. మద్రాసులో తెలుగు నేర్చుకుని, గుంటూరులో బడి స్థాపించాలని కలెక్టర్ కోరినా నిరాకరించి, నిరక్షరాస్యులు, పేదలు ఎక్కువగా ఉన్న బందరునే ఎంచుకున్నారు. అక్టోబరు 28, 1841న బందరు చేరుకున్న ఆయన దాదాపు రెండేళ్ల పాటు కార్యాచరణ సాగించి, తెలుగు భాషలో పరీక్ష ఉత్తీర్ణత సాధించాక పాఠశాల ప్రారంభించారు.
నోబుల్ చివరిరోజులు..
1864 నవంబరు 1న బందరులో వచ్చిన పెద్ద ఉప్పెనలో 30 వేలకు పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ ప్రభావంతో అనారోగ్యానికి గురైన నోబుల్, ఇంగ్లాండ్ వెళ్లమని మిత్రుల సూచనను తిరస్కరించి, ప్రార్థనల్లోనే గడిపారు. అక్టోబరు 17, 1865న ఆయన కన్నుమూశారు. తన అంతిమ యాత్రలో వివిధ కులాల నుంచి క్రైస్తవులుగా మారిన వ్యక్తులు పల్లకిని మోయడం విశేషం. తనను ఎవరూ ఆరాధించరాదని, తన చిత్రపటం కూడా ఉండరాదని ఆయన కచ్చితంగా కోరుకోవడంతో నేటికీ ఆయన రూపం ఎవరికీ తెలియదు.
కళాశాలగా ఎదిగిన వైనం..
1864లో ఇంటర్మీడియట్ తరగతులు, 1893లో డిగ్రీ కళాశాలగా మారింది. 1894లో మహిళా విద్యార్థులను చేర్చుకున్న తొలి కళాశాలగా నోబుల్ గుర్తింపు పొందింది. ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రంలో మొదటి మహిళా పట్టభద్రురాలు మంచాల కృష్ణమ్మ, మొదటి ఎం.ఏ. పట్టభద్రుడు వెలగపూడి సుందర రామయ్య ఇక్కడే చదివారు. 1918లో ప్లాటినం జూబ్లీ జరుపుకుంది. 1938 తర్వాత లిండ్సే కమిషన్ సిఫార్సుతో గుంటూరు ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాలలో విలీనం కావాల్సి ఉన్నా అది పూర్తిగా జరగలేదు. 1966లో పూర్వ విద్యార్థులు, సిబ్బంది కృషితో పునరుద్ధరణ జరిగింది. ఈ ప్రయత్నంలో పూర్వ విద్యార్థి, మాజీ ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి చొరవ కీలకంగా నిలిచింది.
1880లో కోపల్లె హనుమంతరావు, ముట్నూరి కృష్ణారావు, భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్యలు ఇక్కడే చదివారు. నార్ల వేంకటేశ్వరరావు, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు వంటి వందలాది ప్రముఖులు నోబుల్ కళాశాల విద్యార్థులే. ఈ చరిత్ర నేపథ్యంలో నేడు వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని బందరువాసులు, పూర్వ విద్యార్థులు ఘనంగా జరుపుకొంటున్నారు.
ఆధారం: PUTTI.UMAMAHESWARA RAI
ఈ వార్తను మా రిపోర్టర్ అందించిన సమాచారం ఆధారంగా AI సహాయంతో రాసి, ఎడిటర్ పరిశీలించి ప్రచురించారు.