పిడుగుల నుంచి ఎలా కాపాడుకోవాలి? పొలంలో ఉన్న రైతులు తప్పక తెలుసుకోవాల్సినవి

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రతి ఏటా వర్షాకాలం, వేసవి చివర్లో పిడుగుపాటుకు ఎంతోమంది — ముఖ్యంగా పొలాల్లో పనిచేసే రైతులు, కూలీలు, పశువుల కాపరులు — ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. కొన్ని సాధారణ జాగ్రత్తలతో ఈ ప్రమాదాన్ని చాలా వరకు తగ్గించవచ్చు.

ముందుగానే తెలుసుకోండి

• భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) హెచ్చరికలను గమనించండి. రంగుల అర్థం: ఆకుపచ్చ — హెచ్చరిక లేదు; పసుపు — అప్రమత్తంగా ఉండండి; నారింజ — సిద్ధంగా ఉండండి; ఎరుపు — తక్షణ చర్యలు తీసుకోండి.
• "దామిని" (Damini) యాప్: పుణెలోని భారత ఉష్ణమండల వాతావరణ శాస్త్ర సంస్థ (IITM) రూపొందించిన ఈ ఉచిత యాప్, మీ చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో పిడుగులు పడే అవకాశం ఉంటే ముందుగానే హెచ్చరిస్తుంది.
• "మేఘదూత్" యాప్ రైతులకు వాతావరణ ఆధారిత వ్యవసాయ సలహాలు ఇస్తుంది.

ఉరుము వినిపిస్తే వెంటనే

ఉరుము శబ్దం వినిపించేంత దగ్గరగా ఉంటే, పిడుగు పడేంత దగ్గరగా ఉన్నట్టే. వెంటనే సురక్షితమైన పక్కా భవనంలోకి లేదా పూర్తిగా మూసి ఉన్న వాహనంలోకి (కారు, బస్సు) వెళ్లండి. చివరి ఉరుము విన్న తర్వాత కనీసం 30 నిమిషాలు బయటకు రాకండి.

బయట చిక్కుకుపోతే

• ఒంటరిగా ఉన్న ఎత్తైన చెట్టు కింద ఎప్పుడూ నిలబడకండి. పిడుగులు ఎక్కువగా ఎత్తైన వాటిపైనే పడతాయి.
• తెరిచిన పొలంలో మీరే ఎత్తైన వస్తువు కాకుండా చూసుకోండి. పాదాలు దగ్గరగా పెట్టి, మోకాళ్లపై కూర్చొని, తల వంచి, చెవులు మూసుకోండి. నేలపై పడుకోకండి.
• చెరువులు, కాలువలు, నీటి నుంచి దూరంగా వెళ్లండి. ఈత కొట్టడం, చేపలు పట్టడం ఆపండి.
• లోహపు వస్తువులు — గొడుగు, నాగలి, సైకిల్, ఇనుప కంచెలు, విద్యుత్ స్తంభాలు — నుంచి దూరంగా ఉండండి.
• గుంపుగా ఉంటే కొన్ని మీటర్ల దూరం దూరంగా విడిపోండి, అందరూ ఒకేసారి గాయపడకుండా.
• ట్రాక్టర్, బైక్‌పై ఉంటే దిగి, వాటికి దూరంగా వెళ్లండి.

ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు

• కిటికీలు, తలుపులకు దూరంగా ఉండండి.
• విద్యుత్ ఉపకరణాల ప్లగ్‌లు తీసేయండి. ఛార్జింగ్‌లో ఉన్న ఫోన్‌ను వాడకండి.
• స్నానం చేయడం, పాత్రలు కడగడం వంటి నీటి పనులు కాసేపు ఆపండి.

ఎవరిపైనైనా పిడుగు పడితే

పిడుగుపాటుకు గురైన వ్యక్తి శరీరంలో విద్యుత్ నిల్వ ఉండదు; వారిని తాకడం సురక్షితం. వెంటనే 108 కి కాల్ చేయండి. శ్వాస లేకపోతే, తెలిసిన వారు CPR (గుండెపై ఒత్తిడి) ప్రారంభించండి. కాలిన గాయాలను శుభ్రమైన గుడ్డతో కప్పండి. పిడుగుపాటు మరణాలకు ప్రభుత్వం పరిహారం ఇస్తుంది; ఘటనను వెంటనే గ్రామ, మండల రెవెన్యూ అధికారులకు తెలియజేయండి.

అధికారిక లింకులు

• భారత వాతావరణ శాఖ (IMD): https://mausam.imd.gov.in
• జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ (NDMA): https://ndma.gov.in