UPI ని సురక్షితంగా వాడటం ఎలా? PhonePe, Google Pay వాడేవారు తెలుసుకోవాల్సిన 10 జాగ్రత్తలు

పల్లెల్లో కిరాణా షాపు నుంచి పట్నంలో పెద్ద మాల్ వరకు ఇప్పుడు అందరూ UPI తో డబ్బు చెల్లిస్తున్నారు. UPI చాలా సురక్షితమైన వ్యవస్థ; కానీ మోసాలు ఎక్కువగా జరిగేది వాడేవారిని మభ్యపెట్టి వారితోనే డబ్బు పంపించడం ద్వారా. ఈ కింది జాగ్రత్తలు పాటిస్తే చాలు.

గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రధాన సూత్రం

UPI PIN ఎంటర్ చేయడం అంటే మీ ఖాతా నుంచి డబ్బు బయటకు వెళ్లడం. డబ్బు మీకు రావాలంటే PIN ఎంటర్ చేయాల్సిన అవసరం ఎప్పుడూ ఉండదు. "మీకు డబ్బు పంపుతున్నాం, PIN ఎంటర్ చేయండి" అని ఎవరైనా చెబితే అది మోసం.

10 జాగ్రత్తలు

• కలెక్ట్ రిక్వెస్ట్: మీకు తెలియని వారి నుంచి "Request money" నోటిఫికేషన్ వస్తే Decline నొక్కండి. Approve చేసి PIN వేస్తే మీ డబ్బే వెళ్తుంది.
• QR కోడ్: QR కోడ్ స్కాన్ చేయడం డబ్బు చెల్లించడానికి మాత్రమే. డబ్బు అందుకోవడానికి QR స్కాన్ చేయాల్సిన పని లేదు.
• పేరు చూసి చెల్లించండి: PIN వేసే ముందు స్క్రీన్‌పై కనిపించే స్వీకర్త పేరు సరైనదో కాదో చూడండి.
• UPI PIN, OTP ఎవరికీ చెప్పకండి; బ్యాంక్, UPI యాప్ ఉద్యోగులు కూడా అడగరు.
• స్క్రీన్ షేరింగ్ యాప్‌లు (AnyDesk, TeamViewer వంటివి) తెలియని వారి మాట విని ఇన్‌స్టాల్ చేయకండి.
• యాప్ లాక్: UPI యాప్‌కు, ఫోన్‌కు స్క్రీన్ లాక్ పెట్టుకోండి.
• కస్టమర్ కేర్: సహాయం కావాలంటే యాప్‌లోని "Help" విభాగాన్నే వాడండి; ఇంటర్నెట్‌లో దొరికే నంబర్లకు కాల్ చేయకండి.
• అధికారిక యాప్‌లు మాత్రమే: Play Store / App Store నుంచి మాత్రమే UPI యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేయండి.
• SMS అలర్ట్‌లు: బ్యాంక్ SMS అలర్ట్‌లు ఆన్‌లో ఉంచండి; మీకు తెలియని లావాదేవీ కనిపిస్తే వెంటనే బ్యాంక్‌కు చెప్పండి.
• ఆఫర్ల ఆశ: "క్యాష్‌బ్యాక్ గెలిచారు, స్క్రాచ్ కార్డు తెరవండి" అనే లింక్‌లు చాలాసార్లు మోసమే.

తప్పు నంబర్‌కు డబ్బు వెళ్తే

• ముందుగా ఆ వ్యక్తిని సంప్రదించి తిరిగి పంపమని అడగండి.
• UPI యాప్‌లో ఆ లావాదేవీని తెరిచి "Raise dispute" / "Report a problem" ద్వారా ఫిర్యాదు చేయండి.
• మీ బ్యాంక్ బ్రాంచ్‌లో లావాదేవీ వివరాలతో రాతపూర్వక ఫిర్యాదు ఇవ్వండి.
• బ్యాంక్ 30 రోజుల్లో పరిష్కరించకపోతే RBI ఫిర్యాదుల పోర్టల్ https://cms.rbi.org.in లో ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.

మోసపోతే

ఎవరైనా మభ్యపెట్టి మీతో డబ్బు పంపించుకుంటే అది సైబర్ నేరం. వెంటనే 1930 కి కాల్ చేయండి లేదా https://cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదు చేయండి. ఎంత త్వరగా చెబితే డబ్బు ఆపే అవకాశం అంత ఎక్కువ.

అధికారిక లింకులు

• NPCI (UPI నిర్వహించే సంస్థ): https://www.npci.org.in
• RBI ఫిర్యాదుల పోర్టల్: https://cms.rbi.org.in
• సైబర్ క్రైమ్: https://cybercrime.gov.in, హెల్ప్‌లైన్ 1930

ఈ గైడ్ సాధారణ అవగాహన కోసం. ప్రభుత్వ నిబంధనలు, రుసుములు, గడువులు ఎప్పటికప్పుడు మారవచ్చు. దరఖాస్తు చేసే ముందు పైన ఇచ్చిన అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో తాజా వివరాలు సరిచూసుకోండి.